Wat is ChatGPT? De complete beginnersgids voor 2027

Wat is ChatGPT precies?

ChatGPT is een AI-assistent van het Amerikaanse bedrijf OpenAI. Je typt of zegt in gewone taal wat je wilt, en ChatGPT antwoordt in gewone taal. Het kan teksten schrijven, uitleggen, samenvatten, vertalen, meedenken, foto's maken en op internet zoeken. OpenAI bracht ChatGPT in november 2022 uit, en binnen een paar maanden was het de snelst groeiende app ooit. Inmiddels is het de bekendste AI-tool ter wereld.

Achter ChatGPT zit een taalmodel, een programma dat op enorme hoeveelheden tekst is getraind en daardoor heel goed snapt hoe taal in elkaar zit. Je kunt het zien als een gesprekspartner die bijna alles heeft gelezen wat er ooit online is gezet, maar die jou nog niet kent. Hoe meer je vertelt over wat je nodig hebt, hoe beter het antwoord. Wil je weten wat er achter de schermen gebeurt, lees dan hoe AI eigenlijk werkt.

Wat kun je met ChatGPT?

Meer dan de meeste mensen denken die het één keer hebben geprobeerd. De basis is chatten. Je laat een lastige mail schrijven, een brief van de Belastingdienst uitleggen of een weekmenu maken met wat er nog in je koelkast ligt. Je kunt er ook bestanden en foto's in zetten. Upload een huurcontract en vraag waar je op moet letten, of maak een foto van een volgeschreven whiteboard en laat er een actielijst van maken.

Daarnaast maakt ChatGPT afbeeldingen, ook in de gratis versie. Vraag om een uitnodiging voor een verjaardag of een plaatje voor een presentatie, en je krijgt het binnen een minuut. Met de spraakfunctie praat je met ChatGPT alsof je iemand belt, handig in de auto of als je een taal oefent. Moet het antwoord actueel zijn, dan zoekt ChatGPT zelf op internet en zet het de bronnen erbij. En met diepgaand onderzoek laat je ChatGPT een onderwerp uitzoeken over tientallen websites, waarna je een verslag krijgt.

In de betaalde versies kan ChatGPT ook zelfstandig een reeks taken voor je afwerken, en het sterkste model, GPT-6 Astra, zet zelfs websites, spreadsheets en presentaties voor je in elkaar. Wat Astra precies anders doet, lees je in GPT-6 Astra uitgelegd.

Zo begin je met ChatGPT

1. Ga naar chatgpt.com of download de app. Je kunt zelfs zonder account al een vraag stellen. Hoe je de app op je telefoon in het Nederlands instelt, lees je in ChatGPT app in het Nederlands.
2. Maak een gratis account aan. Dat kan met je e-mailadres of je Google-account. Met een account bewaart ChatGPT je gesprekken, onthoudt het wat je vertelt en krijg je meer mogelijkheden.
3. Stel je eerste vraag over iets wat je deze week toch moet doen. Een echte klus leert je meer dan een testvraag. Vertel erbij voor wie het is en wat je al weet.
4. Praat terug. Is het antwoord te lang, te formeel of net niet goed, zeg dat dan. Juist dat heen en weer maakt het verschil, en daar haken de meeste beginners te vroeg af.

Twijfel je hoe je een vraag goed formuleert, kopieer dan deze prompt en pas de details aan. Hij laat goed zien hoe ChatGPT werkt als je het genoeg vertelt.

Ik wil mijn leidinggevende vragen of ik vier dagen per week kan gaan werken in plaats van vijf. Ik werk er zes jaar en ben er tevreden. Help me drie manieren te bedenken om het gesprek te openen, van voorzichtig tot heel direct, en vertel bij elke opening wat het voordeel is.

Wil je hier beter in worden, lees dan hoe je een goede AI-prompt schrijft of pak een paar ChatGPT-tips mee.

Gratis of betaald?

Voor de meeste beginners is de gratis versie ruim genoeg. Je chat onbeperkt met GPT-6, maakt afbeeldingen, praat met je stem en kunt af en toe diepgaand onderzoek laten doen. Wel zie je sinds eind augustus 2026 ook in Nederland advertenties in de gratis versie. Volgens OpenAI hebben die geen invloed op de antwoorden.

Ons advies is om pas te betalen als je ChatGPT elke dag gebruikt en steeds tegen een grens aanloopt. Wat elk abonnement precies geeft, lees je in onze ChatGPT review.

Wat er rond de jaarwisseling verandert

Gebruik je custom GPT's, de losse versies van ChatGPT met eigen instructies die je in de GPT Store vond, let dan op. OpenAI zet ze op 11 december 2026 uit en vervangt ze door plug-ins. Nieuwe GPT's maken kan met een persoonlijk account al sinds eind september niet meer. Je oude gesprekken blijven wel bewaard. Hoe je een GPT op tijd overzet, lees je in Custom GPT's verdwijnen.

Wat ChatGPT niet goed kan

ChatGPT klinkt altijd overtuigend, ook als het onzin vertelt. Het kan een feit, een bron of een getal verzinnen en dat brengen alsof het in een encyclopedie staat. Dat heet hallucineren, en het gebeurt vooral bij specifieke vragen over getallen, recente gebeurtenissen en minder bekende onderwerpen. Gebruik ChatGPT dus als hulp die meedenkt en eerste versies maakt, en controleer het zelf als het om je gezondheid, je geld of je rechten gaat. Waarom het gebeurt, lees je in wat het betekent als AI hallucineert.

Let ook op wat je deelt. Typ geen wachtwoorden, burgerservicenummers of vertrouwelijke werkdocumenten in ChatGPT. In de instellingen kun je uitzetten dat je gesprekken gebruikt worden om het model te trainen, en dat raden we iedereen aan. Hoe dat precies gaat, staat in onze privacytips voor beginners.

Vragen die vaak voorbijkomen

Je eerste gesprek duurt twee minuten

Open chatgpt.com, kies iets wat je deze week toch al moest doen en stel je vraag alsof je het aan een collega uitlegt. Bevalt het antwoord niet, zeg dan wat er anders moet. Na een paar gesprekken merk je vanzelf waar ChatGPT je tijd scheelt. Wil je weten hoe het zich verhoudt tot de concurrentie, lees dan Claude vs ChatGPT of Gemini vs ChatGPT.