Prompttemplates maken: zo hergebruik je je beste AI-prompts

Waarom je steeds opnieuw begint

Stel, je vraagt ChatGPT op dinsdag om een lastige mail van een klant te beantwoorden. Het eerste antwoord is veel te formeel, dus je vraagt om iets luchtigers. Dan is het te lang, dan begint het met "Ik hoop dat deze mail je goed bereikt", en pas na vier of vijf rondes heb je een antwoord dat klinkt zoals jij. Op donderdag komt er weer zo'n mail binnen. Je typt "beantwoord deze mail" en het hele gedoe begint opnieuw, want alles wat je op dinsdag hebt bijgestuurd, zit in een oud gesprek dat je nooit meer terugvindt. Ook als het geheugen van je AI-tool aanstaat, onthoudt die zulke details niet betrouwbaar.

Die vier rondes bijsturen zijn dus geen verspilde moeite, maar je gooit ze wel elke keer weg. Wat je daar hebt uitgevonden, is precies het materiaal voor een template.

Wat is een prompttemplate precies?

Een prompttemplate is een prompt die je één keer goed opschrijft en daarna steeds opnieuw gebruikt. Vergelijk het met een standaardbrief die je op je werk misschien al hebt: de opbouw, de toon en de afsluiting staan vast, en alleen de naam, de datum en het onderwerp vul je per keer in. Bij een prompttemplate werkt het net zo. Het vaste deel vertelt de AI hoe het antwoord eruit moet zien, en op de plekken die elke keer anders zijn, staat een invulvakje tussen blokhaken, zoals [PLAK HIER DE MAIL] of [ONDERWERP].

Het mooie is dat je hiervoor niets hoeft te installeren of te leren. Een template is gewoon tekst, en die werkt in ChatGPT, Claude, Gemini en elke andere chatbot.

Een prompttemplate maken in vier stappen

Je hoeft een template niet uit het niets te verzinnen. De beste templates ontstaan uit een gesprek dat al goed is afgelopen, en zo pak je dat aan:

1. Begin bij een prompt die al werkte. Zoek een gesprek terug waarin je na wat heen en weer een goed resultaat kreeg. Vraag in datzelfde gesprek: "Schrijf één prompt die in één keer tot dit eindresultaat had geleid." Dan hoef je de bijsturing niet zelf te reconstrueren.
2. Markeer wat per keer verandert. Vervang die delen door een invulvakje tussen blokhaken, in hoofdletters. Die hoofdletters vallen op, zodat je nooit per ongeluk een vakje leeg laat.
3. Leg de rest vast. Schrijf op wat altijd hetzelfde moet zijn: welke rol de AI aanneemt, de toon, de lengte en de vorm van het antwoord. Zet er ook bij wat je juist niet wilt, want dat vergeet je het snelst.
4. Test het met twee heel andere invullingen. Een template die alleen werkt voor de mail waarmee je begon, is nog geen template. Werkt hij ook bij een klacht en bij een simpele vraag, dan kun je hem bewaren.

Zo ziet het eruit in de praktijk

Het verschil tussen een losse prompt en een template zie je het best naast elkaar. Dit is wat de meeste mensen typen als er een mail beantwoord moet worden:

Beantwoord deze mail.

En zo ziet dezelfde vraag eruit als template:

Je schrijft e-mails namens mij. Beantwoord de mail hieronder.

Wat ik met dit antwoord wil bereiken: [DOEL, BIJVOORBEELD AFSPRAAK VERZETTEN]
Toon: vriendelijk en direct, zoals een collega die de ander goed kent. Niet beginnen met "Geachte" en geen zinnen als "Ik hoop dat deze mail je goed bereikt".
Lengte: maximaal [AANTAL] zinnen.
Sluit af met één concrete vraag of volgende stap.

De mail:
[PLAK HIER DE MAIL]

Ontbreekt er informatie die je nodig hebt, stel me dan eerst vragen.

De eerste prompt laat alles over aan de AI, en die kiest dan voor de veilige, formele middenweg. In de template staat al jouw bijsturing van die vier rondes, dus je krijgt meteen een antwoord waar je hooguit nog een woord aan verandert. Je vult alleen het doel, de lengte en de mail zelf in.

Hetzelfde idee werkt voor alles wat je vaker doet. Laat je regelmatig iets uitleggen, bijvoorbeeld een nieuwe regeling op je werk of een onderwerp waar je kind een spreekbeurt over houdt, dan is dit een handige basis:

Leg [ONDERWERP] uit aan iemand die er nog niets van weet.
Mijn achtergrond: [WAT JE AL WEET OF WAT JE VOOR WERK DOET]
Gebruik één vergelijking uit het dagelijks leven en leg elke vakterm direct uit.
Houd het onder de 200 woorden.
Eindig met één vraag waarmee ik kan checken of ik het echt snap.

Dat vakje met je achtergrond maakt het grootste verschil. Een verpleegkundige en een boekhouder hebben bij hetzelfde onderwerp heel andere voorbeelden nodig, en zonder die informatie krijg je een uitleg voor niemand in het bijzonder.

En omdat templates niet alleen voor werk zijn, nog eentje voor thuis:

Maak een weekmenu voor [AANTAL] personen, van maandag tot en met vrijdag.
Onze wensen: [BIJVOORBEELD VEGETARISCH, GEEN VIS, KINDEREN ETEN MEE]
Maximale bereidingstijd per avond: [AANTAL] minuten.
Geef daarna één boodschappenlijst, gesorteerd per afdeling van de supermarkt.

Zo'n regel als die sortering per afdeling bedenk je meestal pas na een paar weken, als je voor de derde keer terug moet naar de groenteafdeling. Zo groeit een template vanzelf: elke keer dat iets je stoort aan het antwoord, zet je er een regel bij en heb je er daarna nooit meer last van.

Waar bewaar je je prompttemplates?

De simpelste plek is een notitie op je telefoon of een document op je computer met de naam "Mijn prompts". Kopiëren, vakjes invullen, plakken in de chatbot, klaar. Het voordeel is dat je templates dan niet vastzitten aan één tool: stap je over van ChatGPT naar Claude, dan neem je ze gewoon mee. Houd de lijst wel kort, want tien templates die je echt gebruikt zijn meer waard dan vijftig die je vergeten bent.

Gebruik je één template heel vaak, dan kun je het vaste deel ook in de AI-tool zelf zetten. In ChatGPT maak je daarvoor een Project aan en plak je het vaste deel in de instructies van dat project, en elk gesprek binnen dat project volgt die instructies automatisch. In Gemini heet hetzelfde een Gem, en in Claude weer een Project. Alle drie kun je gratis gebruiken, bij Claude tot vijf projecten. Het voordeel: je typt alleen nog het deel dat verandert, want de rest staat al klaar. De bekende custom GPTs kun je trouwens niet meer zelf maken met een persoonlijk account, want OpenAI kondigde in september 2026 aan dat die helemaal gaan verdwijnen.

Begin met de prompt die je het vaakst typt

Je hoeft vandaag geen bibliotheek aan templates te bouwen. Kies de ene taak waarvoor je het vaakst een AI-tool opent, zoek je beste gesprek erover terug en maak er met de vier stappen hierboven een template van, dat kost je een kwartier en het levert je elke week tijd op. Wil je dat je templates nog beter worden, lees dan hoe je een goede AI-prompt schrijft, hoe je met de rollen-techniek meer uit ChatGPT haalt en hoe je je e-mails twee keer zo snel schrijft.